آرتور كرستين سن ( مترجم : رشيد ياسمى )
521
ايران در زمان ساسانيان ( فارسي )
ارمنى اين عنوان ايرانى است ) « 1 » ، و بازداران ( شاهبان ؟ ) « 2 » ، ميرشكار ( نخجيربذ ) « 3 » ، و رئيس كل اصطبل ( اخوربذ « 4 » يا اخوسالار يا ستوربان ) « 5 » ، و رئيس دربابان ( دربان سردار ) « 6 » ، و امثال آن . بطوريكه ظاهرا در بندهشن ايرانى ديده مىشود ، مقامى نيز وجود داشته بنام كستيگبان سردار ، كه وظايف و حدود اختيارات آن درست معلوم نيست « 7 » . جماعتى از نگاهبانان پادشاه ، كه پشتيگبان نام داشتند « 8 » ، تحت رياست پشتيگبان سالار بودند ، كه در دربار صاحب مقام و اعتبار تام بود « 9 » . اين مستحفظين پادشاه را حراست ميكردند و جزء جلال موكب او محسوب ميشدند . در زمان خسروان هم عنوان هزاربذ موجود بوده است « 10 » و اين عنوان مثل
--> ( 1 ) - پاتكانيان ، مجله آسيايى همانجا ، ص 115 . ( 2 ) - ايضا . ( 3 ) - كعبه زردشت ، سطر 29 . ( 4 ) - akhvarbadh ( 5 ) - storban هوبشمان ، دستور زبان ارمنى ، ص 93 ؛ كارنامگ ، بخش 3 ، پاره 2 . ( 6 ) - اونوالا ، شاه خسرو و غلامش ، لغتنامه ، شماره 189 . متن كارنامگ كه نوشيروان چاپ كرده ( بمبئى 1896 ، ص 31 ، پاره 174 ) از يك دراندربذ dran - darbadh ، رئيس جميع درها ، نام برده است . در متن پشوتن سنجانا از اين عنوان فقط دو حرف اول ضبط شده است . ( 7 ) - بيلى ، بولتن شرقى ، 9 ، ص 232 . ( 8 ) - هوبشمان ، ص 255 . ( 9 ) - در كارنامگ ( بخش 10 ، پاره 7 ) ، پشتيگبان سالار از جمله نزديكان و خواص شاه است ، و همراه با موبدان ، ايران سپاهبذ ، دبيران مهشت و اندرزبذ اسواران ذكر شده است . ( 10 ) - ر ك ص 133 اين كتاب . تاواديا ، « سورسخون » ، پاره 14 b ، ص 67 ، راجع به جانسپاران بالاتر ص 234 را بهبينيد .